හිමාලයානු කලාපයේ තවත් ඛේදවාචකයක්? ජලයෙන් පිරෙන කෘතිම විල පාලනයට චීන ඉංජිනේරුවන් සටනක!

නේපාල-ටිබෙට් දේශසීමාවේ උස් කඳුකර ප්‍රදේශයක නායයෑමක් සහ ග්ලැසියර කඩාවැටීමක් නිසා අලුතින් නිර්මාණය වූ අනතුරුදායක කෘතිම විල පිටාර ගැලීමේ හෝ බැම්ම බිඳී යාමේ දැඩි අවදානමක් මතුවීමත් සමඟ, එම කලාපයේ දෙවන වරටත් විනාශකාරී ගංවතුරක් ඇතිවීමේ දැවැන්ත භීතියක් හටගෙන තිබේ. ලැංටැං ලිරුං (Langtang Lirung) කන්දෙන් කඩාවැටුණු පස්, හිම සහ ගල් පර්වත මගින් භෝටේකොෂි (Bhotekoshi) ගංගාව අවහිර වීමෙන් මෙම විල නිර්මාණය වී ඇති අතර, මේ වන විට එහි ඔලිම්පික් පිහිනුම් තටාක 1,200කට සමාන ජල ප්‍රමාණයක් (කියුබික් මීටර් මිලියන 3ක්) එකතු වී ඇති බව බීබීසී සේවයේ ලෝරා බිකර් (Laura Bicker) වාර්තා කරයි.

පසුගියදා සිදුවූ හදිසි ගංවතුර හේතුවෙන් නේපාලයේ සහ ටිබෙට් කලාපයේ 500කට වැඩි පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්ව, විදේශීය සංචාරකයන් ඇතුළු 1,400කට වැඩි පිරිසක් අතුරුදහන් වී සිටින පසුබිමක මෙම දෙවන අනතුරු ඇඟවීම නිකුත් වී ඇත. පළමු ගංවතුරෙන් ජල විදුලි මධ්‍යස්ථාන, මාර්ග සහ ප්‍රධාන දේශසීමා පාලම් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වූ අතර, විපතට පත්වූවන් සෙවීමේ මෙහෙයුම්වල නිරත සහන කණ්ඩායම්ද නව ජල අවදානම හමුවේ දැඩි තිගැස්මකට ලක්ව සිටිති.

චීන ඉංජිනේරු කණ්ඩායම් අහස් යානා මගින් සහ 3D තාක්ෂණය ඔස්සේ පරීක්ෂණ පවත්වන නමුත්, කෘතිම විල වටා ඇති ප්‍රපාතාකාර කඳු බෑවුම් නිසා සෘජුවම එහි ළඟාවීම අතිශය දුෂ්කර වී තිබේ. ඉදිරි දින කිහිපය තුළ විලෙහි ජල මට්ටම උපරිමයට පැමිණිය හැකි බවට අනතුරු අඟවා ඇති අතර, පීඩනය අඩු කිරීම සඳහා හදිසි ජල නික්මවුම් මාර්ග සෑදීමට බලධාරීහු උත්සාහ කරති.