නවසීලන්ත දේශපාලන කරළිය ගිලින ප්‍රධාන අර්බුද මෙන්න!

නවසීලන්ත මහ මැතිවරණය පැවැත්වීමට තවත් සති තුනකටත් අඩු කාලයක් ඉතිරිව තිබියදී, රට පුරා දේශපාලන උණුසුම උපරිම මට්ටමට ළඟා වී තිබේ. ඉදිරි වසර කිහිපය සඳහා රට මෙහෙයවන ප්‍රධාන පක්ෂවල නායකයින් ජනතාව හමුවට යමින් තීරණාත්මක ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයට පත් කිරීමටත්, ආර්ථික හා වෘත්තීය පුහුණු ක්ෂේත්‍රයන් සම්බන්ධයෙන් එල්ල වන චෝදනාවලට පිළිතුරු දීමටත් මේ වන විට කටයුතු කරමින් සිටී. මෙම මැතිවරණ ව්‍යාපාරය අතරතුර සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ පවතින දැඩි අර්බුදකාරී තත්ත්වය සහ ජීවන වියදම් ඉහළ යාම වැනි කරුණු සම්බන්ධයෙන් ජනතාව දක්වන ප්‍රතිචාර මත ප්‍රධාන පක්ෂවල නායකයින් කෙරෙහි පවතින මහජන ආකර්ෂණය සහ ඡන්ද පදනම සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතින බව Vote Compass දත්ත සහ නවතම මතවිමසුම් මගින් තහවුරු වේ.

මෙවර මැතිවරණ සටනේ ප්‍රධාන මාතෘකාවක් බවට පත්ව ඇත්තේ වෘත්තීය පුහුණු ක්ෂේත්‍රයේ නිරත වන්නන්ගේ වැටුප් සම්බන්ධයෙන් ඇති වී තිබෙන මතභේදාත්මක තත්ත්වයයි. දැනට පවතින අවම වැටුපෙන් 80%ක් වන වෘත්තීය පුහුණු වන්නන්ගේ ආරම්භක වැටුප (training wage) අහෝසි කර, ඔවුන්ටද පූර්ණ අවම වැටුප ගෙවිය යුතු බවට ග්‍රීන් පක්ෂය (Green Party) යෝජනා කර ඇත. කෙසේ වෙතත් ACT පක්ෂයේ නායක ඩේවිඩ් සී මෝර් (David Seymour) මෙම යෝජනාව දැඩි ලෙස විවේචනය කරමින් කියා සිටියේ එමගින් ව්‍යාපාරිකයෙකුට ආධුනිකයෙකු රැකියාවට ගැනීමේදී වැයවන පිරිවැය ඇමරිකානු ඩොලර් 10,000කින් පමණ ඉහළ යන අතර, එය යොවුන් රැකියා නියුක්තියට දැඩි බලපෑමක් වන බවයි.

ජාතික පක්ෂයේ (National Party) නායක ක්‍රිස්ටෝෆර් ලක්සන් (Christopher Luxon) ද එම අදහස අනුමත කරමින් ප්‍රකාශ කළේ පවතින වැටුප් ක්‍රමය තරුණ තරුණියන්ට රැකියා අවස්ථා ලබා දීමට ව්‍යාපාරිකයින් දිරිගන්වන බවයි. ලේබර් පක්ෂ (Labour Party) නායක ක්‍රිස් හිප්කින්ස් (Chris Hipkins) සඳහන් කළේ යොවුන් රැකියා නියුක්තිය ඉහළ නැංවීම සිය මූලික අරමුණ වුවද, මෙවැනි තීරණයක් ගැනීමට පෙර ඒ පිළිබඳව තවදුරටත් ආර්ථික විද්‍යාත්මකව කරුණු සමාලෝචනය කළ යුතු බවයි.

මේ අතර, නිව්සීලන්ඩ් ෆස්ට් (New Zealand First) පක්ෂයේ නායක වින්ස්ටන් පීටර්ස් (Winston Peters) ඕක්ලන්ඩ්හි බොටනි ප්‍රදේශයේ පැවැති ජනහමුවකදී, විපක්ෂයේ මුදල් වියදම් කිරීමේ සැලසුම් මෙන්ම වත්මන් ආණ්ඩුකාර සහකාර පක්ෂවල ආර්ථික වර්ධන වැඩපිළිවෙලද දැඩි ලෙස විවේචනය කළේය. දේශීය නිෂ්පාදන ඉහළ නැංවීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දුන් ඔහු, දැනට 28%ක් ලෙස පවතින සහනදායී සමාගම් බද්ද (corporate tax) 20% දක්වා අඩු කිරීමට තම පක්ෂය කටයුතු කරන බව ප්‍රකාශ කළේය. රට පුරා සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය දැඩි කඩාවැටීමකට ලක්ව ඇති බවට බහුතර ජනතාවක් විශ්වාස කරන පසුබිමක, ඉදිරි සති කිහිපය තුළ දේශපාලන පක්ෂ ඉදිරිපත් කරන ආර්ථික හා සමාජීය ප්‍රතිපත්ති මත නවසීලන්තයේ ඉදිරි අනාගතය තීරණය වනු ඇත.