යුද්ධය වෙනුවෙන් ඇමරිකාවට දිනකට ඩොලර් බිලියන 2ක වියදමක්.

“ට්‍රම්ප්ට ඇමරිකානු ජනතාවගේ අප්‍රසාදය”

2026 මාර්තු 9 වනදා ප්‍රකාශ වූ වාර්තා අනුව, ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය විසින් ඉරානයට එරෙහිව සිදු කරන යුද්ධය ගැන ලොව පුරා අවධානය වැඩිවී තිබේ. මේ අතර, මෙම යුද්ධයෙන් ඇමරිකාවට දිනකට කොපමණ මුදලක් වැය වෙනවාද? යන්න පිළිබඳ විශාල විවාදයක් මේ වනවිට ඇතිව තිබේ.

ඇමරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව වන United States Department of Defense (Pentagon) තවමත් නිල වශයෙන් සම්පූර්ණ වියදම ප්‍රකාශ කර නොමැත. නමුත් ඇමරිකානු මාධ්‍ය වාර්තා වලට අනුව දිනකට ඩොලර් බිලියන 1 සිට 2 දක්වා වියදමක් යන බවට අනාවරණය වී තිබේ.

පළමු සතියේම ඩොලර් බිලියන 6ක් වියදම්.

ඇමරිකානු පුවත්පතක් වන The New York Times අනුව, යුද්ධයේ පළමු සතිය තුළ පමණක් ඇමරිකාව ඩොලර් බිලියන 6ක් වියදම් කර ඇත.

එසේම ආරක්ෂක හා ආර්ථික විශ්ලේෂණ කරන Center for Strategic and International Studies (CSIS) නම් ආයතනය කියා සිටියේ,

පළමු පැය 100 තුළ ඩොලර් බිලියන 3.7ක් වියදම් වී ඇති බවයි.

ඒ අනුව දිනකට සම්මත වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 900කට ආසන්න වියදමක් සිදුවී ඇත.

මෙතරම් වියදමක් යන්නේ ඇයි?

විශ්ලේෂකයන් අනුව යුද්ධයේ වැඩිම මුදල් වැය වෙන්නේ මිසයිල, ගුවන් මෙහෙයුම් සහ සන්නද්ධ උපකරණ සඳහායි.

ප්‍රධාන වියදම්

එක් මිසයිලයක් භාවිතා කිරීම සඳහා සම්පූර්ණ වියදම ඩොලර් මිලියන 2කට වඩා වැඩිය.

පළමු පැය 100 තුළ මිසයිල හා බෝම්බ 2000කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් භාවිතා කර ඇත.

ඒවා නැවත නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා ඩොලර් බිලියන 3.1ක් අවශ්‍ය වේ.

මැද පෙරදිගට විශාල හමුදා බලයක් යොදවා ඇත.

ඉරානය සමඟ ඇති වූ ආතතිය හේතුවෙන් ඇමරිකාව මැද පෙරදිග ප්‍රදේශයට විශාල යුද බලයක් ‍යොදවා ඇත.

වාර්තා අනුව,

ගුවන් යානා 120කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් එම ප්‍රදේශයට යවා ඇත.

F‑35 Lightning II stealth යුද ගුවන් යානා

F‑22 Raptor air superiority fighter

F‑15 Eagle සහ F‑16 Fighting Falcon

E‑3 Sentry නිරීක්ෂණ ගුවන් යානා

මෙවැනි අධික මිලකින් යුත් යුද උපකරණ භාවිතා කිරීමත් සමඟ වියදම සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යයි.

ඇමරිකානු ජනතාව අතර ට්‍රම්ප්ට ඇති විරෝධය වැඩිවෙයි.

Hakeem Jeffries (එක්සත් ජනපද නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ නායකයා) කියා සිටියේ,

“ඇමරිකාව තවමත්, අවසන් නොවන මැද පෙරදිග යුද්ධය ඇදගෙන යමින් බිලියන ගණන් මුදල් වියදම් කරනවා” යනුවෙනි.

මෙම යුද්ධය ඇමරිකානු ජනතාව අතරත් විවේචනයට ලක්ව ඇති අතර ආර්ථික ගැටලු සහ ජීවන වියදම් ගැනද බදු ගෙවන ජනතාව සැලකිලිමත් වී සිටී.

සම්පූර්ණ යුධ වියදම කොපමණ විය හැකිද?

ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් අනුව, යුද්ධය දිගු කාලයක් පැවැත්නහොත්:

සමස්ත වියදම ඩොලර් බිලියන 65ක් දක්වා ඉහළ යා හැක.

මේ මුදල් අවසානයේ ඇමරිකානු බදු ගෙවන ජනතාවට බරක් වනු ඇත.

කොන්ග්‍රසයෙන් තවත් ඩොලර් බිලියන 50ක් ඉල්ලීමට සූදානම්.

ඇමරිකානු ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව යුද්ධය සඳහා භාවිතා කළ:

Tomahawk cruise missile

Patriot missile system

THAAD missile defense system

වැනි ආයුධ නැවත සපයීමට ඩොලර් බිලියන 50ක අතිරේක අරමුදලක් කොන්ග්‍රසයෙන් ඉල්ලා සිටීමට සූදානම් බව වැඩි දුරටත් වාර්තා වේ.

Sources

* The Pentagon (U.S. Department of Defense)

* U.S. Congressional Budget Reports

* Strategic and Economic Intelligence Updates

දවසේ සියලුම පුවත් කාටත් කලින් දැනගන්න www.lakkiwi.nz වෙත පිවිසෙන්න.