කොන්ක්‍රීට් තලයට යටින් සැඟවුණු ප්‍රාග්ඓතිහාසික ලෝකයක්! නවසීලන්තයෙන් හමුවූ අපූරු පොසිල වනාන්තරය…

දිනපතා දහස් ගණනක් ජනතාව පය තබමින් ගමන් කරන නගරයේ කොන්ක්‍රීට් තලයට යටින් වසර මිලියන ගණනක් පැරණි අද්භූත වනාන්තරයක් සැඟව තිබෙන බව ඔබ දැන සිටියාද?

නවසීලන්තයේ නාගරික කලාපයක් යටතේ පිහිටි මෙම ප්‍රාග්ඓතිහාසික පොසිල වනාන්තරය (fossil forest) කෙරෙහි භූ විද්‍යාඥයන්ගේ සහ පර්යේෂකයන්ගේ දැඩි අවධානය යොමු වී තිබේ. අතීතයේ සිදුවූ චණ්ඩ ගිනිකඳු විසාරණ සහ සාගර මට්ටමේ ක්ෂණික වෙනස්වීම් හේතුවෙන් ගිනිකඳු අළු සහ රොන්මඩ ස්තරවලට යටවීම නිසා, ක්ෂය වීමකින් තොරව ආරක්ෂිතව පැවැති විශාල කෞරි (kauri) ඇතුළු දේශීය ශාකවල කොටස්, කඳන් සහ මුල් මෙලෙස ශතවර්ෂ ගණනාවකට පසු අදටත් නගරයේ වෙරළබඩ තීරයන්ගෙන් සහ පස් කැපීම් සිදුවන ස්ථානයන්ගෙන් මතුවෙමින් පවතී.

සාමාන්‍ය දිරාගිය ලී කැබලිවලට වඩා වෙනස් මෙම පොසිල ශාක කොටස් අධික ඝනත්වයකින් සහ ඛනිජ තැන්පතුවලින් සමන්විත අතර, ඒවා මැටි සහ ගිනිකඳු පාෂාණ ස්තර අතර සප්‍රමාණව තැන්පත් වී තිබේ. මෙම දුර්ලභ භූ විද්‍යාත්මක උරුමය නැරඹීමට සහ ඡායාරූප ගැනීමට පදිකයන්ට හැකියාව තිබුණද, නීතියෙන් ආරක්ෂා කර ඇති මෙම සංවේදී පාෂාණීය අවශේෂයන්ට හානි කිරීම හෝ ඒවා රැගෙන යාම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් බව පරිසරවේදීහු පෙන්වා දෙති. අප ජීවත්වන නගරයන්ට යටින් ඇති ස්වාභාවික ඉතිහාසයේ විස්මිත කතන්දරය මනාව පැහැදිලි කරන මෙවැනි දුර්ලභ සොයාගැනීම්, අනාගත පරම්පරාව වෙනුවෙන් සුරක්ෂිතව පවත්වා ගැනීම සැමගේ වගකීමකි.