අසරණ වූ වයිහේකේ වැසියන්! පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් මිල ඉතිහාසයේ ඉහළම මට්ටමකට!

මැදපෙරදිග අර්බුදය සහ දේශීය මුදලේ අගය පහළ යාම හමුවේ නවසීලන්තය පුරා ඉන්ධන මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, වයිහේකේ දූපතේ (Waiheke Island) ඔනෙරෝආ හි පිහිටි BP 2go පිරවුම්හලේ ඔක්ටේන් 91 වර්ගයේ පෙට්‍රල් ලීටරයක් නවසීලන්ත ඩොලර් 4.15ක් දක්වාත් ඔක්ටේන් 98 පෙට්‍රල් ලීටරයක් ඩොලර් 4.30ක් දක්වාත් ඉහළ ගොස් තිබේ. පසුගිය සති හතර තුළ පමණක් ඉන්ධන ලීටරයක මිල සත 50කින් පමණ වැඩි වී ඇති අතර, මේ වන විට ජාතික වශයෙන් ඔක්ටේන් 91 පෙට්‍රල් ලීටරයක සාමාන්‍ය මිල ඩොලර් 3.37ක්, ඔක්ටේන් 95 ලීටරයක් ඩොලර් 3.55ක්, ඔක්ටේන් 98 ලීටරයක් ඩොලර් 3.71ක් සහ ඩීසල් ලීටරයක් ඩොලර් 3.11ක් ලෙස සටහන් වේ.

කෙසේ වෙතත්, ඕක්ලන්ඩ්හි Epsom වැනි නාගරික ප්‍රදේශවල ඔක්ටේන් 91 පෙට්‍රල් ලීටරයක් තවමත් ඩොලර් 3ට ආසන්න අඩු මිලකට අලෙවි වන අතර, මහාද්වීපික භූමියේ කිසිදු පිරවුම්හලක මිල ඩොලර් 4 සීමාව ඉක්මවා නැති බව නවසීලන්ත මෝටර් රථ සංගමයේ (Automobile Association) ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්ති උපදේශක ටෙරි කොලින්ස් (Terry Collins) පවසයි.

මෙම දැවැන්ත මිල ඉහළ යාමට ප්‍රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ මැදපෙරදිග පවතින හමුදාමය නොසන්සුන්තා හමුවේ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් සැපයුම සීමා වීම සහ නෞකා ප්‍රවාහන හා රක්ෂණ ගාස්තු ඉහළ යාමයි. ඇතැම් නෞකා මාර්ග සඳහා ප්‍රවාහන පිරිවැය බොරතෙල් බැරලයකට ඩොලර් 32කින් පමණ වැඩි වී ඇති අතර, විශාල ටෑන්කර් වෙනුවට Suezmax නෞකා භාවිත කිරීමට සිදුවීම ද වියදම් ඉහළ යාමට බලපා ඇත. මීට අමතරව, පසුගිය සති කිහිපය තුළ නවසීලන්ත ඩොලරයේ අගය සියයට 5කින් පමණ පහත වැටීම හේතුවෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලරයෙන් සිදුකරන ඉන්ධන ආනයන පිරිවැය තවදුරටත් අධික වී තිබේ.

2022 වසරේදී Marsden Point තෙල් පිරිපහදුව වසා දැමීමත් සමඟ නවසීලන්තය දකුණු කොරියාව, සිංගප්පූරුව සහ මැලේසියාව වැනි ආසියානු රටවලින් පිරිපහදු කළ ඉන්ධන සම්පූර්ණයෙන්ම ආනයනය කිරීමට පෙළඹීම ද මෙම තත්ත්වයට ඍජුවම බලපා ඇත. ඉන්ධන සැපයුමේ කිසිදු හිඟයක් නොමැති බවත් ගැටලුව වන්නේ ආනයන පිරිවැය ඉහළ යාම බවත් ඉන්ධන සමාගමක් වන ඉසෙඩ් එනර්ජි (Z Energy) තහවුරු කරයි. ලෝක දේශපාලනික නොසන්සුන්තාව සහ විදේශ විනිමය අර්බුදය පැවතුණහොත් අවම වශයෙන් ලබන නොවැම්බර් මස දක්වා හෝ වසර අවසානය තෙක්ම මෙම අධික ඉන්ධන මිල හමුවේ පාරිභෝගිකයන්ට දැඩි මූල්‍ය පීඩනයකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇතැයි ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.