
වම්පයර් වවුලා යනු ඇමරිකා මහද්වීපයේ නිවර්තන සහ උප නිවර්තන කලාපවල දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී ක්ෂීරපායියෙකි. මොවුන් ජනප්රවාද සහ බියකරු චිත්රපටවල එන චරිත සමඟ සම්බන්ධ කළද, විද්යාත්මකව මොවුන්ගේ ආහාර රටාව, ශාරීරික හැඩගැසීම් සහ සංකීර්ණ සමාජ හැසිරීම් ඉතා සිත්ගන්නා සුළුය.
ලොව පුරා සිටින වවුල් විශේෂ අතරින් රුධිරය පමණක් ආහාරයට ගන්නා වවුලන් හමුවන්නේ විශේෂ තුනක් පමණි. මොවුන් Desmodontidae පවුලට අයත් වේ:
👉🏻පොදු වම්පයර් වවුලා (Desmodus rotundus): වඩාත් සුලභ විශේෂය වන මොවුන් ප්රධාන වශයෙන් ගවයන් සහ ඌරන් වැනි පශු සම්පත් මත යැපේ.
👉🏻සුදු පියාපත් සහිත වම්පයර් වවුලා: ප්රධාන වශයෙන් පක්ෂීන්ගේ රුධිරය ආහාරයට ගනී.
👉🏻ලෝම සහිත පාද ඇති වම්පයර් වවුලා: මොවුන්ද පක්ෂීන් මත යැපෙන අතර සාමාන්යයෙන් හුදකලා වනාන්තරවල ජීවත් වේ.
🔴ආහාර ලබා ගැනීම සඳහා පිහිටා ඇති ශාරීරික හැඩගැසීම්
වම්පයර් වවුලෙකුගේ බර සාමාන්යයෙන් අවුන්ස 2ක් පමණ වන නමුත්, එක් වරක් ආහාර ගැනීමේදී තමන්ගේ බර මෙන් දෙගුණයක් රුධිරය ලබා ගැනීමට මොවුන්ට හැකියාව ඇත.සතුන් ගොදුරු කර ගැනීමට ඔවුන්ගේ ශරීරයේ විශේෂ හැඩගැසීම් කිහිපයක් පිහිටා තිබේ.
- තාප සංවේදක: මොවුන්ගේ නාසයේ ඇති අධෝරක්ත (Infrared) සංවේදක මගින් ගොදුරේ සිරුරේ රුධිරය සමට සමීපව ගලා යන ස්ථාන හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වේ.
- තියුණු දත්: චිත්රපටවල පෙන්වන දිගු දළ වෙනුවට, මොවුන්ට ඇත්තේ ඉතා තියුණු, කුඩා තල වැනි දත් යුගලකි. එමගින් ගොදුරට වේදනාවක් නොදැනෙන සේ සමේ කුඩා සිදුරක් කිරීමට මොවුන්ට පුළුවන.
- රුධිරය කැටි ගැසීම වළක්වන කෙළ: මොවුන්ගේ කෙළවල draculin නමැති එන්සයිමය අඩංගු වේ. එමගින් රුධිරය කැටි ගැසීම වළක්වන අතර, වවුලාට පහසුවෙන් රුධිරය ලෙවකෑමට (උරා බීමට නොව) ඉඩ සලසයි.
- කඩිසර ගමන: අනෙකුත් වවුලන්ට වඩා වෙනස්ව, පොළොව මත ඉතා වේගයෙන් දිවීමට, පැනීමට සහ ඇවිදීමට මොවුන්ට හැකියාව ඇත.
🔴වැම්පයර්ලගේ සමාජ හැසිරීම සහ සහයෝගීතාවය
වම්පයර් වවුලන්ගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වන්නේ ඔවුන්ගේ සමාජ සහයෝගීතාවයයි. මොවුන්ගේ පරිවෘත්තීය වේගය ඉතා ඉහළ බැවින්, රාත්රී දෙකක් හෝ තුනක් ආහාර නොලැබුණහොත් මොවුන් මිය යා හැකිය. මෙය මඟහරවා ගැනීමට ඔවුන් සුවිශේෂී ක්රමයක් අනුගමනය කරයි:
- ආහාර බෙදා ගැනීම: යම් වවුලෙකුට ආහාර සොයා ගැනීමට නොහැකි වුවහොත්, සාර්ථක ලෙස ආහාර සොයාගත් වෙනත් වවුලෙකු තමා ලබාගත් රුධිරයෙන් කොටසක් කුසගින්නේ සිටින වවුලාට ලබා දෙයි.
- මතකය: තමන්ට උදව් කළ අයව මොවුන්ට මතක ඇති අතර, පෙර තමන්ට ආහාර දුන් අයට නැවත උදව් කිරීමට මොවුන් වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි.
- මව් සෙනෙහස: පැටවුන් මාස කිහිපයක් යනතුරු මව සමඟ සිටින අතර, එම කාලය තුළ සතෙකුගෙන් රුධිරය ලබා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ දුෂ්කර පුහුණුව ඔවුන් ලබයි.
🔴මිනිසා සහ පරිසරය සමඟ ඇති සම්බන්ධය
වම්පයර් වවුලන් පශු සම්පත්වලට ජලභීතිකාව වැනි රෝග බෝ කරන බැවින් කෘෂිකාර්මික ප්රදේශවල මොවුන්ව පලිබෝධකයින් ලෙස සැලකේ. කෙසේ වෙතත්, මොවුන්ගේ කෙළවල ඇති රුධිරය දිය කරන රසායනිකයන් මිනිසුන්ගේ ආඝාත (Stroke) තත්ත්වයන් සඳහා ප්රතිකාර නිපදවීමට විද්යාඥයින් විසින් පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගනු ලබයි.
ඉතින් ඔබ මේ ලිපියෙන් අලුත් දෙයක් ඉගෙනගත්ත නම් පහළින් කමෙන්ට් එකක් දාලා අපිව ෆලෝව් කරන්න. ඔබ නොදත් වටිනා තොරතුරු ඉදිරියටත් අරගෙන එන්නම්.

0 Comments