ලොව රත් කරන ‘එල් නිනෝ’ යළි පැමිණේ! නවසීලන්තයට කුමන බලපෑමක් එල්ල වේද?

පසුගිය දශකය ලොව උණුසුම්ම දශකය ලෙස වාර්තා වී ඇති පසුබිමක, ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ‘එල් නිනෝ’ (El Niño) දේශගුණික රටාව යළිත් සක්‍රීය වීමේ දැඩි ප්‍රවණතාවක් පවතින බව විද්‍යාඥයින් අනතුරු අඟවයි.

මෙය නවසීලන්තයේ කාලගුණයට මෙන්ම ආර්ථිකයට සෘජුවම බලපෑම් කළ හැකි තත්ත්වයකි. මේ ඒ පිළිබඳව ඔබ දැනගත යුතු වැදගත්ම කරුණු කිහිපයකි

එල් නිනෝ යනු කුමක්ද?

පැසිෆික් සාගරයේ මතුපිට ජල උෂ්ණත්වය සාමාන්‍ය මට්ටමට වඩා ඉහළ යාම මෙහිදී සිදු වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගෝලීය කාලගුණ රටාවන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වන අතර, ඇතැම් රටවලට දැඩි නියඟයත්, තවත් රටවලට අධික වර්ෂාවත් ඇති වේ.

නවසීලන්තයට වන බලපෑම

නවසීලන්ත කාලගුණය සාමාන්‍යයෙන් එල් නිනෝ සමයකදී වඩාත් පුරෝකථනය කළ හැකි මට්ටමක පවතී.

සුළං රටාව – ශීත සෘතුවේදී දකුණු දෙසින් හමන ශීතල සුළං අධික විය හැකි අතර, වසන්ත හා ගිම්හාන කාලවලදී බටහිර සහ නිරිතදිග සුළං ප්‍රමුඛ වේ.

වර්ෂාපතනය – උතුරු දූපතේ සහ දකුණු දූපතේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවලට (Wairarapa, Hawke’s Bay, Gisborne) වියළි කාලගුණයක් අපේක්ෂා කෙරේ. නමුත් බටහිර වෙරළ තීරයට සහ Southland ප්‍රදේශවලට වැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබිය හැක.

කෘෂිකර්මාන්තය: මීට පෙර 1982, 1997 සහ 2015 වසරවල ඇති වූ ප්‍රබල එල් නිනෝ තත්ත්වයන් නිසා නවසීලන්තයේ ප්‍රාථමික අංශයට (ගොවිතැනට) ඩොලර් මිලියන ගණනක පාඩු සිදුවිය.

ගෝලීය උණුසුම සහ IPO බලපෑම:

දැනට පවතින Interdecadal Pacific Oscillation (IPO) චක්‍රය හේතුවෙන් නවසීලන්තය අවට මුහුදු ජලය උණුසුම්ව පවතින අතර, මෙය එල් නිනෝ තත්ත්වය සමඟ එක්ව ගෝලීය උෂ්ණත්වය තවදුරටත් ඉහළ නැංවීමට හේතු වනු ඇත.

විද්‍යාඥයින් පවසන්නේ මෙම වසරේ මුල් භාගයේ පැවති අධික වර්ෂා සහිත ‘ලා නිනා’ (La Niña) තත්ත්වය පහව ගොස්, වසන්ත සමය වන විට එල් නිනෝ රටාව ස්ථාවර වනු ඇති බවයි.

නවසීලන්තයේ ඔබ ජීවත් වන ප්‍රදේශයේ කාලගුණික වෙනස්කම් පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් විමසිලිමත් වන්න.

වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා රැඳී සිටින්න අප සමඟම!