කිවි පක්ෂියාගේ ජෛව විද්‍යාත්මක ආශ්චර්යය: කුඩා ශරීරයක් ඇති මේ කුරුල්ලා මෙතරම් විශාල බිත්තරයක් දමන්නේ ඇයි?

නවසීලන්තයටම ආවේණික වූ කිවි (Kiwi) පක්ෂියා යනු ජෛව විද්‍යාත්මක පරස්පරතාවන් රැසකගේ එකතුවකි. මෙම පක්ෂියා පියාසර කළ නොහැකි, කෙස් වැනි පිහාටු ඇති, දිගු හොටේ අග කෙළවරේම නාස්පුඩු පිහිටා ඇති සහ කුරුල්ලෙකුට වඩා ක්ෂීරපායී සතෙකුට සමාන ලෙස මජ්ජාවෙන් පිරුණු අස්ථි සහිත පක්ෂියෙකි. කෙසේ වෙතත්, උගේ මෙම සියලු අමුතු ලක්ෂණ අතරින්, පරිණාමීය ජීව විද්‍යාඥයන් වඩාත්ම මවිතයට පත් කරන්නේ ගැහැණු කිවි පක්ෂියාගේ ප්‍රජනන ක්‍රියාවලියයි.

වැඩුණු කිවි පක්ෂියෙකුගේ ශරීර ප්‍රමාණය හා සසඳන විට, ගැහැණු කිවි පක්ෂියා දමන බිත්තරය පෘථිවියේ වෙනත් ඕනෑම පක්ෂියෙකුට වඩා සාපේක්ෂව විශාලතම බිත්තරය වේ. එය පක්ෂි සිරුරක ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක සීමාවන් අභියෝගයට ලක් කරන සොබාදහමේ අපූර්ව නිර්මාණයකි. අපි මේ ගැන තව දුරටත් සොයාබලමු.

🔴 මනස මවිත කරවන අනුපාතය

කිවි බිත්තරයක ඇති සැබෑ විශාලත්වය වටහා ගැනීමට නම්, සතුන්ගේ උපත සහ ශරීර බර අතර ඇති සාපේක්ෂ ගණිතය දෙස බැලිය යුතුය.

👉🏻 පැස්බරා (Ostrich) ලෝකයේ විශාලතම බිත්තරය දැමුවද, එම බිත්තරයේ බර මවගේ සම්පූර්ණ ශරීර බරෙන් 1%ක් හෝ 2%ක් තරම් සුළු ප්‍රමාණයකි.

👉🏻 සාමාන්‍ය කිකිළියකගේ බිත්තරයක් ඇගේ ශරීර බරෙන් 5%ක් පමණ වේ.

👉🏻 කිවි පක්ෂියාගේ සම්පූර්ණයෙන්ම වර්ධනය වූ බිත්තරයක්, මවගේ මුළු ශරීර බරෙන් 20% සිට 25% දක්වා බරකින් යුක්ත විය හැක.

මෙය මිනිස් සිරුරකට ආදේශ කර බැලුවහොත්, කිලෝග්‍රෑම් 54ක් බරැති මවක්, කිලෝග්‍රෑම් 11ක් බරැති සම්පූර්ණයෙන්ම වර්ධනය වූ බිළිඳෙකු ප්‍රසූත කිරීමට සමාන ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියකි.

බිත්තරය දැමීමට ආසන්න අවසන් දින කිහිපය තුළ, ගැහැණු කිවි පක්ෂියාගේ ශරීරය අභ්‍යන්තරයෙන් මුහුණ දෙන පීඩනය අතිමහත්ය. එක්ස්-රේ (X-ray) ඡායාරූප මඟින් හෙළි වී ඇත්තේ, වර්ධනය වන බිත්තරය මවගේ ශරීරය තුළ කෙතරම් විශාල ලෙස පැතිරෙන්නේද යත්, එය මවගේ අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියයන් සියල්ල දෙපසට තෙරපා, ඇගේ ආමාශය සහ පෙනහළු පවා හැකිලීමට ලක් කරන බවයි. මෙම පීඩනය කෙතරම් දැඩිද යත්, බිත්තරය දැමීමට පෙර අවසන් පැය 48 සිට 72 දක්වා කාලය තුළ ගැහැණු සතාට කිසිවක් අනුභව කිරීමට නොහැකි වන අතර, බිත්තරය පිටතට දමන තෙක් ඇයට තම සිරුරේ තැන්පත් වී ඇති මේදය මත පමණක් යැපෙමින් නිරාහාරව සිටීමට සිදු වේ.

🔴 පරිණාමීය අභිරහස. කුඩා වූ මුතුන් මිත්තන්ද? නැතහොත් බුද්ධිමත් පැටවුන්ද?

මෙතරම් කුඩා කුරුල්ලෙකුට මෙවැනි දරුණු ප්‍රජනන බරක් උරුම වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව විද්‍යාඥයන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ විවාද කළහ.
පරිණාමීය ජීව විද්‍යාඥ ස්ටීවන් Stephen Jay Gould විසින් ජනප්‍රිය කරන ලද පැරණි මතයකින් ප්‍රකාශ වූයේ, කිවි පක්ෂියා “දූපත් වාමන භාවයට” (Insular dwarfism) ගොදුරු වූවෙකු බවයි. එමඟින් කියැවුණේ, කිවි පක්ෂියා මුලින් පරිණාමය වූයේ අතීතයේ සිටි යෝධ ‘මෝවා’ (Moa) පක්ෂියා වැනි විශාල මුතුන් මිත්තෙකුගෙන් බවයි. වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ නවසීලන්තයේ පැවති පාරිසරික බලපෑම් හේතුවෙන් උගේ ශරීරය සාමාන්‍ය කිකිළියකගේ ප්‍රමාණයට කුඩා වූ නමුත්, කිසියම් හේතුවක් නිසා උගේ ජානමය වැඩසටහන මඟින් ශරීරය සමඟ බිත්තරයේ ප්‍රමාණය කුඩා කිරීමට අමතක වී ඇති බව ඉන් කියැවිණි.
කෙසේ වෙතත්, මෑතකදී සිදු කරන ලද ඩී.එන්.ඒ (DNA) පරීක්ෂණ මඟින් මෙම මතය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ හෙළා ඇත. ජානමය විශ්ලේෂණයන්ගෙන් හෙළි වූයේ කිවි පක්ෂියාගේ සමීපතම ප්‍රාග් ඓතිහාසික ඥාතියා වන්නේ මැඩගස්කරයේ වඳ වී ගිය යෝධ Elephant Bird බවත්, කිවිගේ සෘජු මුතුන් මිත්තන් ඇත්ත වශයෙන්ම මීට මිලියන ගණනකට පෙර නවසීලන්තයට පියාඹා ආ කුඩා පක්ෂීන් විශේෂයක් බවත්ය.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ මෙම දැවැන්ත බිත්තරය කිසියම් ජානමය වැරදීමක් හෝ ඉතිහාසයේ ඉතිරි වූ අවශේෂයක් නොවන බවයි. එය පැවැත්ම සඳහා ඉතා සුවිශේෂී ලෙස, හිතාමතාම පරිණාමය කරගත් පැවැත්මේ උපාය මාර්ගයකි.

🔴 උපාය මාර්ගයේ වාසිය සහ ක්ෂීරපායින් අභිබවා යාම.

එසේ නම්, පරිණාමය විසින් ගැහැණු කිවි පක්ෂියාගෙන් මෙවැනි වේදනාකාරී කැපකිරීමක් ඉල්ලා සිටියේ ඇයි?
පිළිතුර තිබෙන්නේ බිත්තර කටුව ඇතුළත, විශේෂයෙන්ම එහි ඇති කහ මදය තුළය.

බොහෝ සාමාන්‍ය කුරුළු බිත්තරවල පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලින් පිරි කහ මදය අඩංගු වන්නේ දළ වශයෙන් 35% සිට 40% දක්වා ප්‍රමාණයකි. නමුත් කිවි බිත්තරයක කහ මදය 65%ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී. මෙම දැවැන්ත පෝෂණ ගබඩාව වැදගත් පරිණාමීය අරමුණු රැසක් ඉටු කරයි:

👉🏻 පූර්ණ වර්ධිත උපත (Super-Precocial Hatching): බිත්තරය තුළ උපරිම ශක්තියක් අඩංගු බැවින්, කිවි පැටවුන් බිහි වන්නේ “සම්පූර්ණ සූදානමකින්” යුතුවය. උන් බිත්තර කටුවෙන් එළියට එන්නේම සම්පූර්ණයෙන්ම පිහාටු වැඩුණු, දෑස් හොඳින් ඇරුණු සහ අස්ථි පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම වර්ධනය වූ සතුන් ලෙසය.

👉🏻 ක්ෂණික ස්වාධීනත්වය: සති ගණනාවක් තිස්සේ මව්පියන්ගෙන් කෑම ඉල්ලා හඬන අනෙකුත් පක්ෂි පැටවුන් මෙන් නොව, අලුත උපන් කිවි පැටවාට උපන් සැනින්ම පාහේ දිවීමට සහ තමන්ව ආරක්ෂා කර ගැනීමට හැකියාව ඇත.

👉🏻 ශරීරයේම ඇති ආහාර පැකේජය: බිත්තරයෙන් පිටතට පැමිණි පසුත්, පැටවාගේ සිරුර තුළ ඉතිරි වී ඇති කහ මදයේ පෝෂණයෙන් උගේ ජීවිතයේ පළමු සති දෙක තුනම ගත කළ හැක. උපතින් පසු වඩාත්ම අවදානම් සහගත මුල් දින කිහිපයේදී පැටවාට ආහාර සෙවීමට අවශ්‍ය නොවන අතර, උගේ අභ්‍යන්තර පෝෂණ ගබඩාවෙන්ම ජීවත් විය හැක.

මිනිස් සංක්‍රමණයත් සමඟ මුගටියන්, බල්ලන් සහ මීයන් වැනි ක්ෂීරපායී විලෝපිකයන් නවසීලන්තයට හඳුන්වා දීමට පෙර, මෙම දූපත්වල බලය පැවතියේ රාජාලියන් සහ උකුස්සන් වැනි ගුවන් විලෝපිකයන්ටය. අනතුර අහසින් පැමිණි එවැනි ලෝකයක, කූඩුවක් තුළ අසරණ, කුඩා පැටවෙකු සිටීම යනු මරණ වරෙන්තුවක් ලබා ගැනීම හා සමාන විය. මවට විශාල බිත්තරයක වේදනාව විඳීමට සැලැස්වීමෙන්, පරිණාමය විසින් තහවුරු කළේ උපදින පැටවා ක්ෂණිකවම බිම දිව යා හැකි, ස්වයං-ආරක්ෂාව සහිත ජීවියෙකු ලෙස ලෝකයට පැමිණෙන බවයි. සැබවින්ම මෙය, බිත්තරයක් ඇතුළත සිදු වන ක්ෂීරපායී සජීවී උපතකට සමාන ක්‍රියාවලියකි.

සත්ව ලෝකයේ අපූරු හාස්කම් ගැන තවත් කෙනෙකුට දැනගන්න ශෙයාර් කරන්න. 🫶