රුආපෙහු කන්ද තවමත් සක්‍රීයයි!මීළඟ පිපිරීමට නවසීලන්තය වෙන කවරදාටත් වඩා සූදානම්!

නවසීලන්තයේ උතුරු දූපතට දැඩි බලපෑම් එල්ල කළ 1995 සහ 1996 වසරවල සිදුවූ දැවැන්ත Mt Ruapehu ගිනිකඳු පිපිරීම්වලින් දශක තුනකට පමණ පසු, විද්‍යාඥයන් විසින් රටට වැදගත් අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර තිබේ. රුආපෙහු කන්ද මතුපිටින් නිහඬව පෙනුනද, එය තවමත් ඕනෑම මොහොතක අනපේක්ෂිත ලෙස පුපුරා යා හැකි සක්‍රීය මට්ටමක පවතින බව විද්‍යාඥයෝ පවසති. කෙසේ වෙතත්, නවීන තාක්ෂණික දියුණුව හේතුවෙන් මෙවර එවැනි ස්වභාවික ආපදාවකට මුහුණ දීමට නවසීලන්තය මනා ලෙස සූදානම්ව සිටී.

ගිනිකඳු විද්‍යාඥයන් (Volcanologists) පෙන්වා දෙන්නේ කන්ද මුදුනේ ඇති ක්‍රේටර් විල යටින් පවතින තාප පද්ධතිය සහ මැග්මා චලනයන් අඛණ්ඩව වෙනස් වන බවයි. මෙහිදී ඇතිවිය හැකි ප්‍රධානතම අවදානම් දෙකකි:

🔴 ලාහර් (Lahar) තර්ජනය: ගිනිකන්ද පිපිරීමත් සමඟ විලෙහි ඇති ලීටර් මිලියන ගණනක ආම්ලික ජලය, මඩ සහ පාෂාණ සමඟ වේගයෙන් පහළට ගලා යාම.
🔴 හුමාල පිපිරීම් (Phreatic Eruptions): කිසිදු පූර්ව දැනුම්දීමකින් තොරව, භූගත ජලය අධික ලෙස රත් වී ක්ෂණිකව සිදුවන පිපිරීම්.

“අතීතයට වඩා වර්තමානයේදී අප සතු තාක්ෂණය ඉහළයි. එමඟින් කන්ද ඇතුළත සිදුවන සූක්ෂ්ම කම්පන පවා කල්තියා හඳුනාගත හැකියි.”

1990 දශකයට සාපේක්ෂව වර්තමානයේදී නවසීලන්තය සතු ආරක්ෂක විධිවිධාන රැසක් පවතී. කන්ද ඇතුළත වායූන් ගමන් කරන ආකාරය සජීවීව නිරීක්ෂණය කරන භූ කම්පන ජාල, චන්ද්‍රිකා සහ ඩ්‍රෝන තාක්ෂණය මෙන්ම, මඩ ගලා ඒමක් (Lahar) හඳුනාගත් සැණින් දුම්රිය සහ මාර්ග සංඥා ස්වයංක්‍රීයව අක්‍රිය කරන පද්ධති (Automated Lahar Warning System) මේ වන විට ක්‍රියාත්මක වේ.

රුආපෙහු යනු සංචාරකයන් සහ හිම මත ලිස්සා යාමේ ක්‍රීඩකයන් බහුලව ගැවසෙන කලාපයකි. විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ ජනතාව බිය ගැන්වීම මෙහි අරමුණ නොවන බවත්, ස්වභාවධර්මයේ හැසිරීම් පිළිබඳව අවබෝධයෙන් සහ ගෞරවයෙන් යුතුව කටයුතු කිරීම වැදගත් වන බවත්ය.