නවසීලන්තයේ ඕක්ලන්ඩ් දිස්ත්‍රික් උසාවිය තුළ පසුගියදා අතිශය උණුසුම් නීතිමය සටනක් නිර්මාණය විය. ඒ, එරට ප්‍රමුඛ පෙළේ ප්‍රසිද්ධ කලාකරුවෙකු සහ විනෝදාස්වාදකයෙකු වන Cole Johnston, තමන්ට එරෙහිව පවතින බරපතල ලිංගික අපරාධ නඩු විභාගය ආවරණය කිරීම සඳහා මාධ්‍ය කැමරාවලට උසාවියට ඇතුළු වීම වැළැක්වීමට ගත් දැඩි උත්සාහයත් සමඟය.
තමන්ට එරෙහිව එල්ල වී ඇති චෝදනා විභාග වන අවස්ථාවේදී මාධ්‍ය මඟින් ඡායාරූප සහ දර්ශන ලබාගැනීම තහනම් කරන ලෙස ජොන්ස්ටන්ගේ නීතිඥයින් අධිකරණයෙන් දැඩි ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. ඔවුන් තර්ක කළේ උසාවි දර්ශන අන්තර්ජාලයට මුදා හැරීමෙන්, නීත්‍යානුකූලව වරදකරු වීමට පෙරම සමාජය විසින් ඔහුව වැරදිකරුවෙකු කර සමාජ මාධ්‍ය හරහා දැඩි ලෙස අපහාස කරනු ඇති බවයි.
නමුත් නවසීලන්ත විනිසුරුවරයා එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. බටහිර රටවල් දැඩි ලෙස විශ්වාස කරන්නේ “යුක්තිය ඉටු විය යුතු අතර, එය ඉටු වන බව මහජනතාවට පෙනෙන්නටද තිබිය යුතුය” (Open Justice) යන මූලධර්මයයි. ඒ අනුව, දැඩි කොන්දේසි මත මාධ්‍ය කැමරාවලට අවසර ලැබුණු අතර, මුළු රටේම ඇස් හමුවේ පැවැත්වුණු මෙම නඩු විභාගයෙන් කෝල් ජොන්ස්ටන් අවසානයේ වරදකරු බවට තීන්දු විය.
🔴 මීට හාත්පසින්ම වෙනස් වූ ලංකාවේ නීතිය.
නවසීලන්තයේ සජීවී කැමරා සංස්කෘතිය දෙස බලන විට අපට ලංකාවේ පවතින තත්ත්වය සිහියට නැඟීම වැළැක්විය නොහැක. ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිය සහ උසාවි සම්ප්‍රදායට අනුව, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සිට මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය දක්වා කිසිදු උසාවි ශාලාවක් තුළට කැමරා රැගෙන යාම, වීඩියෝ කිරීම හෝ ඡායාරූප ගැනීම සපුරා තහනම්ය. එය අධිකරණයට අපහාස කිරීමක් ලෙස සැලකේ.
ලංකාවේ මාධ්‍යවේදීන්ට නඩු විභාගයක තොරතුරු වාර්තා කිරීමට අවසර තිබුණද, ඔවුන් ඒ සියල්ල සටහන් කරගත යුත්තේ පෑනෙන් සහ කොළයෙන් පමණි. විත්තිකරුවන් හෝ සාක්ෂිකරුවන් උසාවියෙන් පිටතට පැමිණෙන දර්ශන මිස, උසාවිය ඇතුළේ සිදුවන සැබෑ නඩු විභාගය කැමරාවක සටහන් කරගැනීමට ලංකාවේ මාධ්‍යයට කිසිසේත්ම ඉඩක් නැත.
නවසීලන්තය වැනි රටවල් අනුගමනය කරන “විවෘත කැමරා” ක්‍රමයේ ඇති වාසිය නම්, නඩු විභාග සිදුවන ආකාරය මහජනතාවට සෘජුවම දැකගත හැකි වීමයි. එමඟින් විනිසුරුවරුන්ගේ සහ නීතිඥයින්ගේ ක්‍රියාකලාපය විනිවිදභාවයකින් යුක්ත වන අතර, නීතිය පිළිබඳ මහජන විශ්වාසය වර්ධනය වේ. නමුත් එහි ඇති භයානකම පැත්ත නම්, ජනප්‍රිය නඩු විභාග අවසානයේදී මාධ්‍ය විසින් මෙහෙයවන “සංදර්ශන” බවට පත්වීමයි. නීතිමය සාක්ෂිවලට වඩා ප්‍රයෝගික නොවන මහජන මතය මඟින් පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතය නඩු තීන්දුවට පෙරම විනාශ කර දැමීමට මෙයින් ඉඩකඩ ලැබේ.
අනෙක් අතට, ලංකාවේ පවතින “දැඩි රහස්‍ය” ක්‍රමය මඟින් අධිකරණයේ ගාම්භීරත්වය සහ පූජනීයත්වය උපරිමයෙන් ආරක්ෂා වේ. කැමරා සහ ආලෝක ධාරා නොමැති බැවින් සාක්ෂිකරුවන්ට සහ ජූරි සභාවට කිසිදු බාහිර බලපෑමකින් තොරව, නිදහස් මනසකින් යුතුව තම රාජකාරිය කළ හැකිය. විත්තිකරුවෙකු වරදකරු වන තෙක් ඔහු “නිවැරදිකරුවෙකු” ලෙස සලකන නීතිමය උපකල්පනය මෙයින් සුරැකේ. එහෙත්, මෙමඟින් උසාවි ශාලා ඇතුළේ සිදුවන ඇතැම් අඩුපාඩු හෝ ප්‍රමුඛ පෙළේ පුද්ගලයින්ට ලැබෙන විශේෂ සැලකිලි සමාජයෙන් සැඟවී යාමේ අවදානමක්ද නැතුවාම නොවේ.
තාක්ෂණයෙන් ලෝකය වේගයෙන් ඉදිරියට යන, සමාජ මාධ්‍ය විසින් මිනිසුන්ගේ ජීවිත තීරණය කරන මෙවන් යුගයක සමාජයට වඩාත්ම යහපත් වන්නේ කුමන ක්‍රමයද? නවසීලන්තයේ කෝල් ජොන්ස්ටන්ගේ නඩුවේදී මෙන් සියල්ල විනිවිද පෙනෙන, කැමරා ඉදිරියේ දිගහැරෙන “විවෘත උසාවි” ක්‍රමයද? නැතහොත් යුක්තියේ පූජනීයත්වය සහ පුද්ගල රහස්‍යභාවය සුරකින ලංකාවේ “කැමරා තහනම්” සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයද? ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?
0 Comments