නවසීලන්තයේ සුන්දර වනාන්තර තුළ දැනට මුහුණ දී ඇති ලොකුම තර්ජනයක් වන්නේ මිනිස් ඇසුරෙන් මිදී වනාන්තරගතව ජීවත් වන වල් බළලුන්ය (Feral Cats). මොවුන් නවසීලන්තයට ආවේණික දුර්ලභ පක්ෂීන්, වවුලන් සහ කටුස්සන් දඩයම් කරමින් එරට පරිසර පද්ධතිය සහමුලින්ම විනාශ කරමින් සිටිති.

මෙම උපද්‍රවයට පිළියමක් ලෙස, පරිසර හිතකාමී ස්වේච්ඡා සේවකයන්ට සහ දඩයම්කරුවන්ට ඉතා පහසුවෙන් වල් බළලුන් ඇල්ලීම සඳහා උගුල් ඇටවීමට අවසර දෙන නව ඔන්ලයින් බලපත්‍ර ක්‍රමයක් (Online Permit System) හඳුන්වා දීමට නවසීලන්ත වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (DOC) තීරණය කර ඇත.

🔴 පැරණි ක්‍රමයේ තිබූ බාධා.
මීට පෙර වනාන්තරවල වල් බළලුන් ඇල්ලීමට උගුලක් ඇටවීම සඳහා නීතිමය අවසරය ලබා ගැනීම අතිශය දුෂ්කර ක්‍රියාවලියක් විය. ඒ සඳහා සති ගණනාවක් තිස්සේ ලියකියවිලි පිරවීමටත්, ප්‍රාදේශීය කාර්යාල සමඟ ගනුදෙනු කිරීමටත් සිදු විය. මෙම දැඩි නීතිරීති නිසා වන සතුන් බේරාගැනීමට උනන්දුවක් දැක්වූ බොහෝ දෙනෙක් අධෛර්යමත් වූහ.

🔴 නව ඔන්ලයින් ක්‍රමයේ වාසි:

👉 විනාඩි කිහිපයකින් බලපත්‍රය: නව ක්‍රමය යටතේ ඕනෑම අයෙකුට අන්තර්ජාලය හරහා කෙටි ප්‍රශ්නාවලියකට පිළිතුරු දී විනාඩි කිහිපයක් ඇතුළත තම ජංගම දුරකථනයටම බලපත්‍රය ලබාගත හැක.

👉 වන සතුන්ගේ ආරක්ෂාව: වෙනත් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්වූ කුරුල්ලන් (උදාහරණයක් ලෙස කිවි කුරුල්ලා) වැරදීමකින් මෙම උගුල්වලට හසු නොවන පරිදි ආරක්ෂිතව උගුල් අටවන ආකාරය පිළිබඳ කෙටි මාර්ගෝපදේශයක් ද මෙම ඔන්ලයින් පද්ධතිය හරහා ලබා දේ.

🔴 වල් බළලුන් මෙතරම් භයානක ඇයි?

👉 නවසීලන්තයේ එක් වල් බළලෙකු පමණක් සතියක් තුළ දේශීය වවුලන් 107 දෙනෙකු මරා දමා තිබූ බව පර්යේෂණවලින් හෙළි වී ඇත.
👉 තවත් බළලෙකුගේ බඩේ තිබී දුර්ලභ ගණයේ කටුස්සන් 17 දෙනෙකුගේ ශරීර කොටස් හමු වී ඇත.
👉 සුප්‍රසිද්ධ ‘කියා’ (Kea) ගිරවුන්ගෙන් 20%ක්ම මිය යන්නේ මෙම වල් බළලුන්ගේ ගොදුරු බවට පත්වීමෙනි.

රජයේ නිලධාරීන්ට පමණක් තනිවම පාලනය කළ නොහැකි මෙම පූස් වසංගතය මර්දනය කිරීමට, සාමාන්‍ය ජනතාවට තාක්ෂණය ඔස්සේ දායක වීමට අවස්ථාව දීම නවසීලන්තය ගත් ඉතා බුද්ධිමත් තීරණයකි.