බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකයෙන් අනපේක්ෂිත පිම්මක්! ඉරාන යුද්ධය මධ්‍යයේ මාර්තු මාසයේදී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඉහළට.

ලෝක දේශපාලනික නොසන්සුන්තාව සහ ඉරාන යුද්ධයේ බලපෑම හමුවේ බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය පසුබෑමකට ලක්වනු ඇතැයි බොහෝ දෙනා අනාවැකි පළ කළද, ඒ සියල්ල අසත්‍ය කරමින් 2026 මාර්තු මාසයේදී බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය අනපේක්ෂිත වර්ධනයක් වාර්තා කර තිබේ. යුද්ධය හේතුවෙන් ආර්ථිකය හැකිළෙනු ඇතැයි බියක් පැවතියද, බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය තවමත් ශක්තිමත්ව පවතින බව නිල දත්ත පෙන්වා දෙයි.

බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන කාර්යාලය (ONS) පවසන පරිදි, මාර්තු මාසයේදී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) 0.3% කින් වර්ධනය වී ඇත. බලශක්ති මිල ඉහළ යාම සහ සැපයුම් දාම බිඳ වැටීම නිසා ආර්ථිකය 0.2% කින් පමණ හැකිළෙනු ඇතැයි ආර්ථික විද්‍යාඥයන් කළ අනුමාන අභිබවා යාමට මෙම අගය සමත් වී තිබේ.

🔴 2026 වසරේ ශක්තිමත් ආරම්භය.

මාර්තු මාසයේ ලැබූ මෙම ජයග්‍රහණයත් සමඟ 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ සමස්ත ආර්ථික වර්ධනය 0.6% ක් ලෙස සටහන් විය. මෙය වසරක් තුළ වාර්තා වූ වේගවත්ම කාර්තුමය වර්ධනය වන අතර, 2026 වසර ආරම්භයේදී G7 රටවල් අතර වේගවත්ම වර්ධනයක් පෙන්වන රට බවට බ්‍රිතාන්‍යය පත්ව ඇත.

🔴 මාර්තු මාසයේ වර්ධනයට බලපෑ ප්‍රධාන සාධක:

👉🏻 සේවා අංශය: තොග වෙළඳාම, පරිගණක ක්‍රමලේඛනය සහ වෙළඳ දැන්වීම් ක්ෂේත්‍රවල දියුණුව හේතුවෙන් මෙම අංශය 0.8% කින් වර්ධනය විය.

👉🏻 ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රය: මාර්තු මාසයේදී පමණක් ඉදිකිරීම් අංශයේ නිමැවුම 1.5% කින් ඉහළ ගියේය.

👉🏻 නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රය: සමහර නිෂ්පාදන සුළු වශයෙන් පහත වැටුණද, 2025 අගභාගයට සාපේක්ෂව නිෂ්පාදන අංශය ස්ථාවර මට්ටමක පැවතුණි.

🔴 “භාණ්ඩ රැස් කිරීමේ” බලපෑම අනතුරු ඇඟවීමක්?

මෙම දත්ත ධනාත්මක වුවද, ආර්ථික විද්‍යාඥයන් පවසන්නේ මෙය යුද්ධය නිසා ඇති වූ තාවකාලික තත්ත්වයක් විය හැකි බවයි. ඉරාන යුද්ධය හේතුවෙන් ඉදිරියේදී භාණ්ඩ හිඟයක් සහ මිල ඉහළ යාමක් සිදුවනු ඇතැයි බියෙන් බොහෝ ව්‍යාපාර සහ පාරිභෝගිකයන් කලින්ම භාණ්ඩ රැස් කර තබා ගැනීමට (Stockpiling) පෙළඹී ඇත. මාර්තු මාසයේදී සිල්ලර වෙළඳාම සහ මෝටර් රථ අලෙවිය ඉහළ යාමට මෙය ප්‍රධාන හේතුවක් වී තිබේ.

“මාර්තු මාසයේ දත්තවලින් පිළිබිඹු වන්නේ යුද්ධයේ මුල් දින කිහිපය පමණයි. මිල ඉහළ යාමට පෙර පාරිභෝගිකයන් කලින්ම භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම නිසා මෙම වර්ධනය පෙනෙන්නට තිබෙනවා,” යැයි ONS ආර්ථික සංඛ්‍යාලේඛන අධ්‍යක්ෂ ලිස් මැක්කොන් පවසයි.

🔴 ඉදිරි අභියෝග මොනවද?

ආර්ථික වර්ධනයක් පෙනෙන්නට තිබුණද, ඉදිරි මාස කිහිපය බ්‍රිතාන්‍යයට තීරණාත්මක වනු ඇත:

👉🏻 බලශක්ති මිල: යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට බොරතෙල් මිල 50% කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, බ්‍රිතාන්‍යයේ පෙට්‍රල් මිල දැනටමත් 10-20% අතර ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇත.

👉🏻 උද්ධමනය: ගිම්හානය වන විට උද්ධමනය 3.5% දක්වා ඉහළ යා හැකි බවට එංගලන්ත බැංකුව අනතුරු අඟවයි.

👉🏻 දේශපාලන බලපෑම: අගමැති කීර් ස්ටාර්මර්ට මේ වන විටත් දේශපාලන අභියෝග එල්ල වෙමින් පවතින අතර, බලශක්ති සහන පැකේජ ලබා දෙන ලෙස ඔහුට බලපෑම් එල්ල වෙමින් පවතී.

බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථිකය ඕනෑම අභියෝගයකට මුහුණ දිය හැකි බව වර්තමාන දත්ත පෙන්වා දුන්නද, මැදපෙරදිග ගැටුමේ සැබෑ බලපෑම ඉදිරි මාසවලදී වඩාත් තදින් දැනෙනු ඇත. මාර්තු මාසයේ ලැබූ මෙම ජයග්‍රහණය යම් සහනයක් වුවද, බලශක්ති වෙළඳපොලේ පවතින අවුල් සහගත තත්ත්වය හමුවේ බ්‍රිතාන්‍යයේ සැබෑ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ඉදිරියේදී පරීක්ෂාවට ලක් වනු ඇත.