නවසීලන්තයේ දේපළ වෙළෙඳපොළ දෙස බැලූ බැල්මට පෙනෙන්නේ 2021 වසරේ පැවති උපරිම මිල ගණන්වලට සාපේක්ෂව නිවාස මිල 15%ත් 17%ත් අතර සුළු ප්රමාණයකින් පහත වැටී ඇති බවයි. නමුත් ප්රමුඛ පෙළේ ආර්ථික විද්යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ මීට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්, භයානක කතාවකි. ඔවුන් පවසන පරිදි, “උද්ධමනය” (Inflation) සමඟ සැසඳීමේදී නවසීලන්තයේ නිවාසවල සැබෑ වටිනාකම (Real value) මේ වන විට 30%කින්ම අතිදැවැන්ත ලෙස කඩා වැටී ඇත!
⁉️ මෙය සරලව වටහා ගන්නේ කෙසේද?
2021 වසරෙන් පසු නවසීලන්තයේ බඩු මිල, ඉන්ධන, රක්ෂණ සහ එදිනෙදා වියදම් ඉතා සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගියේය. එදා ඩොලරයකින් මිලදී ගත හැකි වූ දේ අද මිලදී ගත නොහැක. උදාහරණයක් ලෙස, මීට වසර හතරකට පෙර ඩොලර් මිලියනයක් වටිනා නිවසක් අදටත් ඩොලර් මිලියනයකටම විකිණීමට තිබුණද, උද්ධමනය නිසා මුදලේ අගය 20%කින් බිඳ වැටී ඇත්නම්, එම නිවසේ සැබෑ වටිනාකමද 20%කින් අඩු වී ඇත. මේ අනුව, සාමාන්ය මිල පහත වැටීම සහ උද්ධමනය එකට එකතු වූ විට, නවසීලන්තයේ නිවාසවල සැබෑ වටිනාකම 2019-2020 වර්ෂවල පැවති මට්ටමටම ආපසු ගොස් තිබේ.
මෙම නිශ්ශබ්ද කඩා වැටීමට ප්රධානතම හේතුව වූයේ උද්ධමනය පාලනය කිරීම සඳහා නවසීලන්ත මහ බැංකුව විසින් පොලී අනුපාත 2%-3% සිට 7%-8% දක්වා ඉහළ දැමීමයි. මේ නිසා නිවාස මිලදී ගන්නන් හට බැංකුවලින් ණය ලබා ගැනීමේ හැකියාව සීමා විය.
⁉️ මෙහි ඇති වාසිය සහ අවාසිය කුමක්ද?
පළමු වතාවට නිවසක් මිලදී ගැනීමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින තරුණ පිරිස්වලට (First-home buyers) මෙය කදිම අවස්ථාවකි. එදා සිහිනයක් පමණක් වූ නිවාස දැන් ඔවුන්ගේ මිල මට්ටම්වලට ගැළපෙන පරිදි පහත වැටී ඇත. නමුත්, 2020-2021 වකවානුවේ ඉතා ඉහළ මිල ගණන්වලට නිවාස මිලදී ගත් අයට මෙය සැබෑ කණගාටුදායක පුවතකි. ඔවුන් සතු දේපළවල වටිනාකම දැන් සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, ආර්ථික විද්යාඥයින් පවසන්නේ මෙම මිල පහත වැටීම වෙළෙඳපොළ ස්ථාවර වීමට අත්යවශ්ය වූවක් බවයි.
0 Comments