🏘️ සන්සුන් ගොවි ගම්මානයක්… යුද්ධයේ ඉලක්කයක් වුණා
නවසීලන්තයේ උතුරු දිවයිනේ Rangiaowhia කියන කුඩා ගම්මානය, ඒ කාලයේ සන්සුන් ගොවි ජීවිතයක් ගත කළ මවුරි ජනතාවගේ වාසස්ථානයක් වුණා. එය බලකොටුවක් නොවුණා. එහි තිබුණේ වගා බිම්, කුඩා ගෙවල්, පල්ලියක්… සහ සාමකාමී ජීවිතයක්.
ගමේ වැඩිපුරම සිටියේ කාන්තාවන්, ළමුන් සහ වැඩිහිටියන්. සටන් කිරීමට හැකි පිරිමි බොහෝදෙනා වෙනත් ප්රදේශ ආරක්ෂා කිරීමට පිටත්ව ගොස් තිබුණා. ඒ නිසා Rangiaowhia කිසිසේත්ම යුද්ධයට සූදානම් ස්ථානයක් නොවුණා.
එහෙත් 1864 පෙබරවාරි 21 උදෑසන, Invasion of Waikato යුගයේ අතරතුර, බ්රිතාන්ය සහ යටත් විජිත හමුදා 1,200කට අධික සේනාංකයක් සමඟ මෙම ගම්මානය වටකරමින් අනපේක්ෂිත ප්රහාරයක් එල්ල කළා.
අවාසනාවකට මෙන් ඒ මොහොතේ Rangiaowhia හි අහිංසක ජනතාවට බේරී යාමට අවස්ථාවක් නොතිබුණා.
⛪ පල්ලිය තුළ සඟවුණු ජීවිත… ගිනිමැද අවසන් වුණා
හමුදා ගම්මානයට ඇතුළු වූ විට, බියෙන් වැළලුනු මවුරි කාන්තාවන් සහ ළමුන් කිහිප දෙනෙක් පල්ලියක් තුළට පැන සඟවුණා. ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තුව වූයේ – පල්ලියක් කවදාවත් යුද්ධ භූමියක් නොවෙයි කියලා.
නමුත් එහි වෙඩි හුවමාරු ආරම්භ වුණා. ඉතා ඉක්මනින් පල්ලිය ගිනි ගත්තා. එය හිතාමතාම ගිනි තැබූවක්ද, නැද්ද යන්න පිළිබඳ අදටත් විවාද පවතිනවා. නමුත් ඇතුළත සිටි මිනිසුන්ට ඒ විවාදය වැදගත් වුණේ නැහැ.
වේදනාකාරී මරණයක් හිමිකරමින් ඔවුන් ගිනිමැද සිරවුණා. පසුව හමුවුණේ දැවී ගිය සිරුරු පමණයි.
අත් ඔසවා යටත් වීමට උත්සාහ කළ වයස්ගත මවුරි මිනිසෙකුද වෙඩි තබා මරා දැමුණා කියා වාර්තා වෙනවා. ඒ මොහොත මවුරි ජනතාවගේ මතකයේ අදටත් අමතක නොවන තුවාලයක්.
📊 මරණ සංඛ්යාව ගැන සත්යය කාගේද?
නිල බ්රිතාන්ය වාර්තා අනුව, මිය ගිය මවුරි සංඛ්යාව සීමිත බව සඳහන් කරනවා.
නමුත් මවුරි වාචික ඉතිහාසය වෙනස්ම කතාවක් කියනවා. ඔවුන්ගේ මතකය තුළ, එය කාන්තාවන් සහ ළමුන් ඇතුළු බොහෝ අහිංසක ජීවිත විනාශ කළ ඛේදවාචකයක් ලෙස දෝංකාරදෙනවා.
සංඛ්යාව කුමක් වුවත්, Rangiaowhia හි එදා විනාශ වූයේ ගම්මානයක් පමණක් නොව – ජනතාවගේ විශ්වාසය, ආරක්ෂාව, සහ අනාගතය නොවේද?
💔 සටනක්ද? සමූල ඝාතනයක්ද?
බ්රිතාන්ය හමුදාවට එය යුද්ධ මෙහෙයුමක් විය හැක.
නමුත් මවුරි ජනතාවට, Rangiaowhia ප්රහාරය සටනක් නොවුණා. ඔවුන්ගේ මතකයේ එය අහිංසකයින් මරා දැමූ සමූල ඝාතනයක්.
එය නවසීලන්තයේ යටත් විජිත ඉතිහාසයේ ගැඹුරු, වේදනාකාරී පිටුවක් ලියා තබනවා.
🕊️ අදටත් ජීවමාන වූ මවුරි වේදනාව
Rangiaowhia සිදුවීම අදටත් මවුරි ජනතාවගේ හදවතේ ජීවමානයි. එය ඉතිහාස පොතක පේළියක් පමණක් නොවෙයි. පරම්පරා ගණනාවක් හරහා ගෙනයන මතකයකි.
ඉතිහාසය අපට උගන්වන්නේ එකම දෙයයි.
අවි බලයෙන් භූමිය ජය ගන්න පුළුවන්.
නමුත් කිසිදා එයින් හදවත ජයගත නොහැකියි. 💔
ඔබ මේ බේදනීය මවුරි ඉතිහාසය දැනසිටියාද? මෙවැනි තවත් ඉතිහාස කතා ඇත්නම් පහළින් කමෙන්ට් කරන්න. නොදන්න යාළුවන්ට දැනගන්නත් එක්ක ශෙයා කරන්න. තවත් වටිනා ලිපි ඉදිරියටත් ගෙන එන්න දිරිදීමක් ලෙස අමතක නොකර ලයික් කරන්න.
- Hidden wounds of History –
0 Comments