ධනවත් අයත් විශ්‍රාම වැටුප් ගන්නේ ඇයි?

නවසීලන්තයේ උණුසුම් සංවාදයක්.

නවසීලන්තයේ වයස 65 ඉක්මවූ සියලුම පුද්ගලයන්ට ලබාදෙන රාජ්‍ය විශ්‍රාම වැටුප (NZ Super) පිළිබඳ නවතම සංවාදයක් මේ දිනවල උණුසුම් මාතෘකාවක් වී තිබේ.

ප්‍රශ්නය මෙයයි: ඉතා ඉහළ ආදායම් ලබන ධනවත් අයත් එම විශ්‍රාම වැටුප ලබා ගන්නේ ඇයි?

මෙම ගැටලුව පිළිබඳ පැහැදිලි කරමින් ආර්ථික හා මුදල් කටයුතු පිළිබඳ විශ්ලේෂක Susan Edmunds ඇයගේ “Ask Susan” වැඩසටහන තුළ පැහැදිලි කිරීමක් කර තිබේ.

සියලුම දෙනාටම ලබාදෙන විශ්‍රාම ක්‍රමයක්

නවසීලන්තයේ New Zealand Superannuation නම් විශ්‍රාම ක්‍රමය “Universal” ක්‍රමයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

ඒ කියන්නේ:

• වයස 65ට වැඩි විය යුතුය.

• නවසීලන්තයේ නීත්‍යානුකූලව ජීවත් වී ඇති කාලය සපුරා තිබිය යුතුය.

මෙම කොන්දේසි සපුරා ඇත්නම්, ඔබගේ ආදායම කොච්චර වැඩි වුණත් එම පෙන්ශන් මුදල ලබාගැනීමට ඔබට හැකියාව තිබේ.

ඩොලර් ලක්ෂ ගණනක් උපයන අයත් රජයේ විශ්‍රාම වැටුප ගනී.

නවතම දත්ත අනුව,

• 65ට වැඩි නවසීලන්ත වැසියන් 9,000කට අධික පිරිසක් වසරකට

• NZ$200,000ට වඩා වැඩි ආදායමක් උපයති.

එහෙත් එම පුද්ගලයන්ටද NZ Super පෙන්ශන් මුදල ලබාගැනීමට නීතිමය අවසරය තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් පෙන්ශන් මුදල ලබා ගත්තත් එයට බදු ගෙවීමට සිදුවන බැවින්, එහි කොටසක් නැවත රජයටම ලැබෙයි.

“මෙය සාධාරණද?” යන ප්‍රශ්නය නැවත මතුවී ඇත.

කෙසේ වෙතත්, සමාජයේ බොහෝ දෙනා මේ ගැන නව සංවාදයක් ආරම්භ කර තිබේ.

ඔවුන් අසන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය මෙයයි:

බොහෝ ධනවත් පුද්ගලයන්ටත් මේ පෙන්ශන් මුදල අවශ්‍යද?

විශේෂඥයින් කිහිප දෙනෙකු පෙන්වා දෙන්නේ,

• ජනගහනය වයස්ගත වීමත් සමඟ

• රජයට පෙන්ශන් වියදම ඉදිරියේදී ඉතා වැඩි විය හැකි බවයි.

එබැවින් සමහරු යෝජනා කරන්නේ අඩු ආදායම් ලබන අයට පමණක් පෙන්ශන් ලබාදීම වැනි වෙනස්කම් ගැන සලකා බැලිය යුතු බවයි

වයස අවුරුදු 65 ඉක්මවීමෙන් පසුවත් වැඩ කරන අය වැඩිවෙයි.

නවසීලන්තයේ බොහෝ පුද්ගලයන් අවුරුදු 65 ට පසුවත් වැඩ කිරීම තෝරා ගෙන ඇත.

ඒ සඳහා හේතු කිහිපයක් තිබේ:

• තවදුරටත් මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමට

• ජීවන වියදම් පාලනය කිරීමට

• නැතහොත් වැඩ කිරීමෙන් ලැබෙන සතුට නිසා විය හැකිය.

මේ නිසා, ඔවුන්ට වැටුපත් සමග පෙන්ශන් මුදලත් එකට ලබාගැනීමට හැකියාව තිබේ.

පෙන්ශන් මුදල පරිත්‍යාග කරන අයත් මේ අතර ඇත.

නවසීලන්තයේ සමහර ධනවත් වයස්ගත පුද්ගලයන් තමන්ට අවශ්‍ය නැති පෙන්ශන් මුදල සමාජ සංවිධානවලට පරිත්‍යාග කිරීමටද තීරණය කර ඇත.

මේ සඳහා Ian Taylor විසින් “Share My Super” නම් වැඩසටහනක්ද ප්‍රවර්ධනය කර ඇත.

මෙම ක්‍රමය අනාගතයට රතු එළියක්ද? නැත්නම් මෙය වඩා විශ්වාසදායී විශ්‍රාම සැලසුමක්ද? සංවාදයට විවෘතයි.