ඕස්ට්‍රේලියානුවන් නවසීලන්තය ‘බදු පාරාදීසයක්’ ලෙස හඳුන්වන්නේ ඇයි?

දශක ගණනාවක සිට නවසීලන්ත වැසියන් (Kiwis) වැඩි වැටුප් සහ වඩා හොඳ ජීවන තත්ත්වයක් සොයා ඕස්ට්‍රේලියාවට සංක්‍රමණය වීම සාමාන්‍ය දෙයක් වුණා. නමුත් දැන්, ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් අලුත් ප්‍රවණතාවක් ව්‍යාපාරික සහ ධනවත් සමාජය තුළ මතු වෙමින් පවතිනවා.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රමුඛ පෙළේ මූල්‍ය විශ්ලේෂකයින් සහ බහුජාතික ව්‍යාපාරිකයන් දැන් නවසීලන්තය හඳුන්වන්නේ “බදු පාරාදීසයක්” (Tax Haven) ලෙසයි.

නවසීලන්තයේ සාමාන්‍ය වැසියන් ජීවන වියදම් අර්බුදයෙන් පීඩා විඳිද්දී මෙම ප්‍රකාශය විහිළුවක් සේ පෙනුනත්, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය අතර පවතින බදු ක්‍රමවේදයන් සැසඳීමේදී එහි විශාල සත්‍යයක් පවතිනවා.

🔴 ප්‍රාග්ධන ලාභ බද්දක් (Capital Gains Tax) නොමැති වීම.

ඕස්ට්‍රේලියානුවන් නවසීලන්තය බදු පාරාදීසයක් ලෙස හැඳින්වීමට ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ නවසීලන්තය තුළ පොදු “ප්‍රාග්ධන ලාභ බද්දක්” (CGT) ක්‍රියාත්මක නොවීමයි. ඕස්ට්‍රේලියාවේදී පුද්ගලයෙකු තමන් සතු කොටස් (Shares), ව්‍යාපාරයක් හෝ ආයෝජන දේපලක් විකුණා ලබන ලාභයෙන් විශාල ප්‍රතිශතයක් බදු වශයෙන් රජයට ගෙවිය යුතුයි. නමුත් නවසීලන්තයේදී දේපල සමපේක්ෂන (Property Speculation) සඳහා වන සීමිත නීති කිහිපයක් හැරුණු විට, ව්‍යාපාරයක් විකුණා ලබන මහා පරිමාණ ලාභයන් කිසිදු බද්දකින් තොරව සම්පූර්ණයෙන්ම තමන් සන්තකයේ තබා ගැනීමට ව්‍යවසායකයින්ට අවස්ථාව ලැබෙනවා.

🔴 සරල බදු ක්‍රමවේදය.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ පවතින Stamp Duty (මුද්දර ගාස්තු), Payroll Tax (වැටුප් ලේඛන බදු) හෝ විශ්‍රාම වැටුප් අරමුදල් මත පනවන බදු වැනි සංකීර්ණ බදු ව්‍යුහයන් කිසිවක් නවසීලන්තයේ ක්‍රියාත්මක වන්නේ නැහැ. නවසීලන්තය ප්‍රධාන වශයෙන්ම යැපෙන්නේ සරල භාණ්ඩ හා සේවා බද්ද (GST – 15%) සහ උපරිමය 39% ක් වන පුද්ගලික ආදායම් බදු මත පමණයි.

ඕස්ට්‍රේලියානු බදු උගුල්වලින් බේරීමට කැමති නව ව්‍යවසායකයින් දැන් සිඩ්නි හෝ මෙල්බර්න් වෙනුවට ඕක්ලන්ඩ් හෝ වෙලින්ටන් නගර තම ව්‍යාපාරික මධ්‍යස්ථාන කර ගැනීමට පෙළඹෙන්නේ මේ නිසයි.

කෙසේ වෙතත්, මූල්‍ය විශේෂඥයන් පවසන්නේ නවසීලන්තය සැබෑ ස්විට්සර්ලන්තය වැනි බදු පාරාදීසයක් නොවන බවත්, එහි ද දැඩි සහ විනිවිදභාවයකින් යුතු බදු නීති (IRD) ක්‍රියාත්මක වන බවත්ය. නමුත් ඕස්ට්‍රේලියාවේ පවතින දැඩි නිලධාරීවාදී බදු ක්‍රමය හා සසඳන විට, වත්කම් වර්ධනය කර ගැනීමට කැමති ඕනෑම ධනවතෙකුට නවසීලන්තය පාරාදීසයක් ලෙස පෙනීම පුදුමයක් නොවේ.